Caravan.kz медиа порталының тілшісі мәселенің мән-жайын анықтап көрді.
«Қазақстанда күн сайын жатыр мойны обырының 5 жаңа жағдайы тіркеледі, сонымен қатар күн сайын екі әйел осы аурудан қайтыс болады», — деп хабарлаған Денсаулық сақтау министрлігі 2024 жылдың соңында.
Мұндай жағдаймен көпшілік жеке өмірінде де кездесіп жатады.
Идеалды жағдайда АПВ-ға қарсы вакцинаны тек жасөспірім қыздар ғана емес, басқа да тұрғындар, соның ішінде ұлдар мен ересек әйелдер де алуы керек. Қазақстандағы вакцинация бағдарламасы шынымен кеңейтілді. Алайда тегін вакцинация әлі де белгілі бір жас санатындағы қыздарға ғана қолжетімді.
«Қазақстан Республикасы Бас мемлекеттік санитариялық дәрігерінің 2024 жылғы 17 қыркүйектегі №11 қаулысына сәйкес, 2024 жылдың қыркүйегінен бастап республикада АПВ-ға қарсы вакцинация жүргізіледі: жоспарлы түрде 11 жастағы қыздарға және 12-13 жастағы қыздарға толықтыра вакцинация жасалады.
Сонымен қатар Қазақстан Республикасы Бас мемлекеттік санитариялық дәрігерінің 2026 жылғы 13 мамырдағы №7 «Қазақстан Республикасында 14-17 жас аралығындағы (қоса алғанда) қыздарға адам папилломавирусына қарсы қосымша вакцинация жүргізу туралы» қаулысына сәйкес елде 14 жастан 17 жас 11 ай 29 күнге дейінгі қыздарға қосымша вакцинация ұйымдастырылды. Бұл жас санатындағы қыздарға вакцинация АПВ-ға қарсы вакциналардың қолда бар қорлары есебінен жүргізіледі», — деп хабарлады Денсаулық сақтау министрлігі.
Ағымдағы жылдың сәуір айына қарай шамамен 370 мың қазақстандық қыз вакцина алған. Осылайша, бүгінде вакцинация бағдарламасы бастапқы кезеңмен салыстырғанда әлдеқайда кең жас аралығын қамтиды. Дегенмен ересек әйелдер бұл тізімге әлі кірмейді.
Қазақстанда ересектердің АПВ-ға қарсы вакцинаны ақылы түрде алуының өзі оңай емес. Әлеуметтік желілерде тіпті вакцинация алғысы келетіндерге жасөспірімдер үшін сатып алынған препараттардың артылып қалған қорын пайдалану туралы ұсыныстар да айтылды.
Алайда, белгілі болғандай, бос қор жоқ.
«Жоғарыда айтылғандардың негізінде сұранысқа ие болмаған вакциналар жоқ екенін хабарлаймыз. Қолда бар қорлар өңірлердің қажеттілігіне сәйкес толық көлемде пайдаланылып жатыр», — деп түсіндірді ведомство өкілдері.
Яғни сатып алынған вакциналар толығымен бөлініп, мақсатты түрде қолданылып жатыр. Жоспарлау тұрғысынан алғанда, бұл вакцинаға деген қажеттілік жеткілікті түрде дәл есептелгенін көрсетеді.
Алайда осы жерде тағы бір мәселе туындайды: тегін вакцинация бағдарламасында белгіленген жас шегінен асып кеткендер не істейді?
Жатыр мойны обырының көптеген жағдайын АПВ-ға қарсы вакцинация және тұрақты скрининг арқылы алдын алуға болады. Сондықтан келесі қадам ретінде вакцинацияны басқа тұрғындар тобы үшін де қолжетімді ету қисынды болар еді. Мәселен, өз қаражаты есебінен вакцина алуға дайын адамдар үшін қосымша вакцина сатып алу мүмкіндігін қарастыруға болады.
АПВ-ға қарсы вакцинация төңірегіндегі талқылауларға қарағанда, мұндай мүмкіндікке сұраныс аз болмасы анық.