Бұл туралы Caravan.kz медиа порталы хабарлайды.
Креативті индустрия - экономиканың жаңа қозғаушы күші
Халықаралық сарапшылардың мәліметінше, тіпті экономикалық құлдырау кезеңінде де әлемдік креативті сектордың көлемі 14 пайызға өскен. Сарапшылар мұны өндіріс пен тұтыну салаларында табиғи кедергілердің болмауымен және шығармашылық пен кәсіпкерліктің тоғысынан жаңа бизнестердің пайда болуымен байланыстырады. Жалпы алғанда, креативті индустриялар алдағы уақытта әлемдік прогресс пен өркениеттік дамудың негізгі қозғаушы күштерінің біріне айналмақ.
Өткен жылы Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасымен креативті индустрияларды дамыту қоры құрылды. Қордың негізгі мақсаты – креативті индустриялардың жүйелі дамуына қолайлы жағдай жасап, креаторларға қаржылық және қаржылық емес қолдау көрсету тетіктерін қалыптастыру.
Қабылданып жатқан шаралар креативті индустриялар кластерін кеңейтіп, оны талантты әрі болашағы зор жаңашылдар үшін тартымды салаға айналдыруға бағытталған. Қазақстан үшін бұл – жаңа әрі ауқымды тәжірибе.
Қазақстандағы креативті индустрияның бүгінгі келбеті
Qazaq Creative қорының мәліметінше, бүгінде Қазақстандағы креативті индустриялар экономикалық қызметтің 53 түрін қамтиды. Бұл салада 156 281 адам еңбек етеді. Еңбек ресурстары ең көп шоғырланған бағыттардың қатарында кино, IT, сәулет, сән индустриясы, мәдениет және демалыс мекемелері, кітапханалар мен музейлер, сондай-ақ шығармашылық қызмет нәтижелерін коммерцияландыруға болатын халықтық қолөнер салалары бар.
Еліміздің өңірлерінде креативті индустриялардың дамуы енді ғана қарқын ала бастады. Қазіргі таңда республика бойынша белсенді дамып жатқан 20 ірі креативті хаб жұмыс істейді. Креативті хабтар – шығармашылық өкілдері мен кәсіпкерлерге арналған заманауи көпфункционалды кеңістіктер.
Өңірлік креативті хабтар креативті индустрияларды дамыту қорының бірыңғай желісіне біріктіріліп, еліміздің барлық аумағында креативті кәсіпкерлікті қолдау жөніндегі мемлекеттік саясатты іске асыруды қамтамасыз етеді. Осылайша, экстерриториялық қағидат жүзеге асырылып, азаматтардың тұрғылықты жеріне немесе қызметін жүзеге асыратын өңіріне қарамастан қолдау шараларына тең қол жеткізуіне мүмкіндік берілді.
Қазақстанның әрбір өңірінің креативті индустрияларды дамытуда өзіндік ерекшелігі мен бәсекелестік артықшылықтары бар. Мәселен, еліміздің оңтүстік өңірлері дәстүрлі түрде халықтық көркем қолөнер, қолөнершілік, ұлттық киім өндірісі және сәндік-қолданбалы өнер салаларында жоғары әлеуетімен ерекшеленеді. Астана мен Алматы қалаларында кино өндірісі, IT бағыты, компьютерлік ойындарды әзірлеу, цифрлық технологиялар, дизайн, сәулет, медиа және креативті кәсіпкерлік қарқынды дамып келеді. Ал шығыс өңірлер мәдени мұра, музей ісі, туристік және білім беру бағытындағы креативті жобаларды дамытуда әлеуетке ие болса, батыс өңірлер музыкалық индустрия, заманауи өнер және мәдени туризм бағыттарымен ерекшеленеді. Сонымен қатар әрбір өңірдің өзіне тән даму нүктелері бар.
Креаторларға қандай қолдау көрсетіледі?
Креативті индустрияларды дамыту қоры қаржылық және қаржылық емес қолдаудың кешенді тетіктерін іске асырады. Олар гранттар мен субсидиялар беру, жеке инвесторлармен бірлескен қаржыландыру, венчурлік қаржыландыру құралдарын пайдалану, білім беру және акселерациялық бағдарламаларды жүзеге асыру, сарапшылық және менторлық қолдау көрсету, инвестиция тартуға арналған питчинг-сессиялар ұйымдастыру, авторлық құқықтарды қорғау, сондай-ақ креативті жобаларды маркетингтік ілгерілету және оларды ішкі әрі халықаралық нарықтарға шығаруға жәрдемдесу бағыттарын қамтиды.
Саладағы өсім және алдағы басым бағыттар
Qazaq Creative қорының дерегінше, соңғы екі жылда саладағы негізгі көрсеткіштер оң динамика көрсеткен. Шағын және орта кәсіпкерлік субъектілерінің саны 45 мыңнан 47,5 мыңға дейін, салада жұмыспен қамтылғандар саны 140 мыңнан 160 мың адамға дейін артқан. Жалпы қосылған құн көлемі 1,2 трлн теңгеден 1,5 трлн теңгеге дейін, ал салық түсімдері 175 млрд теңгеден 208 млрд теңгеге дейін өскен. Бұл көрсеткіштер креативті индустриялардың ел экономикасындағы рөлінің артып келе жатқанын аңғартады.
Алдағы кезеңде қордың негізгі міндеттері венчурлік инвестицияларды дамыту, шетелдік инвесторлармен жұмысты күшейту және креативті тауарлар мен қызметтерді халықаралық нарықтарға ілгерілету болмақ.
Бүгінде креативті индустриялар экономиканың маңызды секторына ғана емес, мемлекетаралық ынтымақтастықты дамытуға, мәдени диалогты нығайтуға және гуманитарлық байланыстарды күшейтуге ықпал ететін тиімді құралға айналып отыр. Осыған байланысты мемлекеттік органдардың, бизнестің, білім беру ұйымдарының, даму институттарының және кәсіби қауымдастықтардың өзара ықпалдастығын күшейту маңызды. Сондай-ақ үздік тәжірибелермен алмасу, бірлескен білім беру бағдарламаларын жүзеге асыру, халықаралық форумдар, питчинг-сессиялар, бизнес-миссиялар мен көрмелер өткізу таланттарды қолдап, қазақстандық креативті өнімдерді халықаралық нарықтарға шығаруға жаңа мүмкіндік береді.