Осы ресурстарға қол жетімділікті сақтау үшін байланыс операторлары "барлық құрылғыларға қауіпсіздік сертификатын орнатуды" сұрады. Қазақстан халқы осыдан бір жыл бұрын "сертификат" орнатуға қатысты бірқатар қиындықтарға тап болған.
Цифрлық даму, инновация және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі (ICRIAP) мен Ұлттық қауіпсіздік комитеті "Нұр-Сұлтанның киберқауіпсіздігі - 2020" тақырыбында бірлескен жаттығулар өткізілетіні туралы хабарлады. ICRIAP "Қазақстанның сандық кеңістігіне кибершабуылдардың өсуі" бойынша жаттығулар өткізу қажеттілігін тудырды. Мемлекеттік органдар "қауіпсіздік сертификатын" орнатуды еске түсірді, оның айналасында 2019 жылдың жазында шу шықты.
"Кибер оқыту кезеңінде кейбір шетелдік интернет-ресурстарға қол жеткізуде түрлі проблемалар туындауы мүмкін, оларды қауіпсіздік сертификатын орнату арқылы жоюға болады", - дейді баспасөз қызметі.
Жаттығудың 6 желтоқсанда басталған. Бірақ аяқталу күні туралы айтылған жоқ. 6 желтоқсанда елорда тұрғындары әртүрлі шетелдік ақпараттық сайттар мен әлеуметтік желілерге кіре алмаған.
2019 жылдың шілдесінде Қазақстан билігі қазақстандықтарды Qaznet Trust Network-тің "қауіпсіздік сертификатын" орнатуға шақырды. Алайда өнімді интернет қолданушылары мен сарапшылар сынға алып, бірауыздан "сертификат" киберқауіптен қорғай алмайды, керісінше, бұл жеке деректерді үшінші тұлғаға беруді жеңілдетеді деп ескертті.
"Интернет еркіндігі Қазақстан" жобасының құқық қорғаушысы Елжан Қабышев Азаттыққа берген түсініктемесінде жаңа «"қауіпсіздік сертификаты" функционалдылығы жағынан "«былтырғыға" ұқсас деп санайды. Сарапшы бұл "қауіпсіздік сертификаты" орнатылған кезде пайдаланушының жеке деректері үшінші тұлғаларға қол жетімді болады деп түсіндіреді.
"MITM бар (ортадағы адам), яғни ортадағы адам. Егер сіз құрылғыңызға сертификат орнатсаңыз, құрылғыдағы барлық трафик алдымен осы сертификат арқылы өтеді, содан кейін сіз кірген, сұралған сайттарға өтеді. Яғни, парольдер, ресурстарға кіру тарихы, сертификатта сақталады. Бұл сертификатты құрылғыға интернетке кіретін жерден орнатқандықтан болады. MITM ортадағы адам осы сертификат арқылы жеке деректерге қол жеткізуі мүмкін деп ескертеді", - дейді Қабышев