Бұл туралы Caravan.kz медиа порталы хабарлайды.
Италияда қалай болды?
Ол небәрі 17 жаста еді. Заң бойынша ол өз өмірін күйреткен адамға тұрмысқа шығуға тиіс болатын. Әйтпесе, оны өмір бойы қиын жағдай күтіп тұрды.
Бірақ ол «жоқ» деді.
1965 жылы Сицилия аралындағы Алькамо қаласында тұратын Франка Виола Италия тарихын өзгерткен шешім қабылдады. Бірақ оған дейін ол тірі қалуы керек еді.
Франка мафиямен байланысы бар Филиппо Мелодиямен қарым-қатынасын үзеді. Ол бұл бас тартуды қабылдай алмады. 1965 жылдың 26 желтоқсанында Филиппо қарулы адамдармен бірге Франканың отбасылық үйіне басып кірді. Анасы соққыға жығылды. Франка мен оның сегіз жастағы інісі Мариано күшпен алып кетілді. Інісі әпкесін қорғауға тырысты.
Марианоны босатты.
Франканы – жоқ.
«Итальян шешімі» деп аталған заң
Сегіз күн бойы Франка тұтқында болды. Ол зорлық-зомбылыққа, қорқытуға және мәжбүрлі түрде некеге келісуге бағытталған қысымға ұшырады.
Өйткені 1965 жылғы Италияда бұл «мәселенің шешімі» болып саналатын.
Италия Қылмыстық кодексінің 544-бабы қылмыскерге егер ол жәбірленушіге үйленсе, жазадан құтылуға мүмкіндік беретін. Бұл matrimonio riparatore – «арды қалпына келтіретін неке» деп аталды.
Әйелдің «ары» туралы айтылды.
Ал ер адамның қылмысы – еленбеді.
Бұл орта ғасыр емес еді. Бұл – The Beatles дәуірі, Вьетнам соғысы кезі, «заманауи» Еуропа болатын. Бірақ әйелдерден үнсіз көне салу немесе қоғамнан аластатылу талап етілді.
Франканың батылдығы
Франка босатылған соң, көршілер, қоғам, тіпті туыстарының бір бөлігі одан «қалыптасқан тәртіпке» бағынуды күтті: үнсіз келісу, тұрмысқа шығу, бәрін ұмыту.
Франка Виола тағы да «жоқ» деді.
Әкесінің қолдауымен ол некеден бас тартып, сотқа арыз берді. Бұл Сицилия үшін бұрын-соңды болмаған қадам еді.
Қысым басталды. Отбасы оқшауланды. Егістік алқаптары өртелді. Оларға қауіп төнді. Бірақ Франка шегінбеді.
Бүкіл елді дүр сілкіндірген сот
Сот процесі ұлттық деңгейдегі оқиғаға айналды. Италия қоғамы алғаш рет заңның жәбірленушіні емес, қылмыскерді қорғап тұрғанын анық көрді.
1966 жылы Филиппо Мелодия кінәлі деп танылып, 11 жылға бас бостандығынан айырылды.
Франка Виола – Италия тарихында «искупительный бракқа» ашық түрде бас тартып, зорлық көрсеткен адамды соттатуға қол жеткізген алғашқы әйел болды.
Бұл оқиға қоғамдық санаға қатты әсер етті. Италия президенті Джузеппе Сарагат Франканы қабылдады. Папа Павел VI онымен жеке кездесіп, заманның өзгеріп жатқанын ишарамен көрсетті.
Заңның өзгеруі
1968 жылы Франка бала күнгі досы Джузеппе Руизиге тұрмысқа шықты. Ол Франканы «ар-намыс объектісі» емес, толыққанды тұлға ретінде сүйді. Бұл неке – зорлық құрбандары да бақытты өмірге лайық деген ашық мәлімдеме болды.
Алайда заң бірден өзгермеді.
544-бап тағы 15 жыл күшінде қалды.
Тек 1981 жылы ғана Италия парламенті бұл норманы толықтай жойды. Содан бастап қылмыскерлер некенің артына тығылып, жазадан құтыла алмайтын болды.
Бір «жоқтың» күші
Франка Виола ешқашан танымал болуды қалаған жоқ. Ол тыныш өмір сүріп, отбасын құрды, бала-шағалы болды. Бірақ тарих оны символға айналдырды.
Өйткені кейде бір адамның әділетсіздікке келіспеуі тұтас жүйені шайқалтады.
17 жастағы бір қыздың батылдығы тұтас елдің заңын өзгертуге жол ашты.
Франка Виола дәлелдеді:
Әйелдің ары – оған жасалған зорлықта емес, сол зорлыққа берген жауабында.
Оған 17 жас еді.
Заң, дәстүр мен қорқыныш бағынуды талап етті.
Ол «жоқ» деді.
Және Италия мәңгіге өзгерді.