Еуроодақ Қазақстанның Ресейге қарсы санкцияларды сақтау деңгейін бағалады — Ng.ru
Қазақстан мен Еуроодақ 2026 жылдың соңына дейін визалық кедергілерді толық жоюға ниетті. Астанаға ЕО арнайы өкілі Дэвид О’Салливанның сапарының қорытындысы екіжақты серіктестіктің стратегиялық маңызын растады. Соның нәтижесінде Қазақстан Ресейге қарсы дайындалып жатқан санкциялардың 20-пакетіне енгізілген жоқ. Алайда Брюссель тарапынан берілген бұл «сенім несиесі» нақты талаптармен қатар жүреді: банк транзакцияларын бақылауды күшейту және елдің қаржы жүйесін санкцияларды айналып өту үшін пайдалануға жол бермеу.
17–18 наурыз күндері ЕО-ның арнайы өкілі Дэвид О’Салливан Қазақстанға бесінші рет сапармен келіп, санкциялық саясат мәселелері бойынша келіссөздер жүргізді. Оның негізгі мақсаты – шектеу шараларын түсіндіру және санкцияға іліккен тауарлардың Ресейге жеткізілуін болдырмау үшін сауда ағындарын бақылау.
Сапар барысында ол вице-премьер Серік Жұманғаринмен және Ұлттық банк өкілдерімен кездесіп, қаржылық бақылау тетіктері мен экспорттың ашықтығын қамтамасыз ету мәселелерін талқылады. Бұл келіссөздердің маңыздылығын АҚШ пен Ұлыбритания дипломаттарының қатысуы да көрсетті.
О’Салливанның айтуынша, Еуроодақ Қазақстанмен қарым-қатынасты тек геосаяси тұрғыдан ғана емес, экономикалық тұрғыдан да маңызды деп санайды. Қазіргі таңда ЕО Қазақстанның ең ірі сауда серіктесі болып табылады, ал екіжақты тауар айналымы шамамен 45 млрд еуроны құрайды.
Еуропалық дипломат Астанада өткен баспасөз мәслихатында ЕО Қазақстанмен қарым-қатынасты қысым көрсету емес, егемендікті құрметтеу қағидатына негіздеп құрып жатқанын айтты.
— «Біз Қазақстан үшін бақылаушы орган емеспіз. Біздің міндет – санкцияларды айналып өту тәуекелдері туралы ақпарат беру. Көп жағдайда мұндай әрекеттер жергілікті заңнаманы бұзбайтынын да түсінеміз. Біз ешқашан Қазақстаннан ЕО санкцияларын өз заңнамасына енгізуді талап еткен жоқпыз», – деді О’Салливан.
Ресей СІМ Францияны Қазақстандағы уран нарығына қысым жасады деп айыптады — ТАСС
Ресей Сыртқы істер министрлігінің ресми өкілі Мария Захарова Францияның Қазақстаннан уран сатып алу ниетін «отаршыл үстемдік саясатының көрінісі» деп атады. Оның бұл мәлімдемесін ТАСС агенттігі жариялады.
СІМ-де өткен кезекті брифинг барысында Захарова Батыс елдерін Орталық Азиядағы шикізат нарықтарына бақылау орнатуға тырысып жатыр деп айыптады.
— «Біз ұжымдық Батыстың Орталық Азия нарығына, атап айтқанда табиғи ресурстар нарығына қол жеткізуді өзіне бекітіп алуға тырысып жатқанын көріп отырмыз. Олар көбіне нарықтық емес әдістерді қолданады және сонымен қатар біздің аймақ елдерімен ынтымақтастығымызға сына қағуға әрекет етеді», – деді Мария Захарова.
Оның айтуынша, Ресей Орталық Азия мемлекеттерімен қарым-қатынасты құқық нормалары, екіжақты келісімдер, өзара құрмет пен бір-бірінің мүдделерін ескеру негізінде құрып келеді.
— «Ал Батыс болса, отаршылдық сипаттағы үстемдік позициясымен әрекет етеді», – деп мәлімдеді Захарова.
Ресей СІМ өкілінің бұл мәлімдемесі Франция президенті Эмманюэль Макронның Еуропа елдерінің ресейлік уранға тәуелділігін азайту қажеттігі туралы айтқан сөзінен кейін жасалды. Франция басшысы бұл туралы Парижде өткен халықаралық ядролық энергетика саммитінде мәлімдеген.
Ресей елшісі: Украина әрекеттерінен Қазақстан жыл басынан бері $2 млрд жоғалтты — ТАСС
Қазақстан 2026 жылдың алғашқы екі айында Украина тарапынан энергетикалық инфрақұрылым нысандарына жасалған соққылар салдарынан шамамен 2 млрд доллар шығынға ұшырады.
Бұл туралы Ресейдің Қазақстандағы елшісі Алексей Бородавкин «Еуразиялық диалог. Қазақстан – 2026» халықаралық аналитикалық бағдарламасы барысында мәлімдеді.
Оның айтуынша, Киев билігінің әрекеттері, әсіресе энергетикалық инфрақұрылымға, атап айтқанда Каспий құбыр консорциумы (КТК) мұнай құбырына және мұнай тасымалдайтын танкерлерге жасалған тұрақты шабуылдар тек Ресей мен Қазақстан арасындағы ынтымақтастықты әлсіретуге ғана емес, сонымен қатар Қазақстан экономикасына да кері әсер етуге бағытталған.
— «Энергетика саласындағы сарапшылардың бағалауынша, Киев тарапынан жасалған бұл шабуылдардың салдарынан Қазақстанның шығыны тек биылғы жылдың алғашқы екі айының өзінде 2 млрд АҚШ долларын құрады», — деді елші.
Еске сала кетейік, Қазақстан мұнайының негізгі бөлігі экспортталатын КТК мұнай құбырына шабуыл 2025 жылдың 29 қарашасында жасалған. Сол күні таңертең украиналық теңіз дроны құбыр инфрақұрылымына соққы берген. Қазақстанның Энергетика министрлігі бұл диверсияны жол беруге болмайтын әрекет деп атап, оның әлемдік энергетикалық қауіпсіздікке қауіп төндіретінін мәлімдеді.
Ал Қазақстанның Сыртқы істер министрлігі ресми наразылық білдірген. Украина СІМ бұл мәлімдемені назарға алғанын хабарлаған.