Бұл мәселе тек шалғай ауылдар мен елді мекендерде ғана емес (өкінішке қарай, ондай жағдай қалыпты нәрсеге айналып барады), сонымен қатар облыс орталықтары мен республикалық маңызы бар тас жолдарда да байқалады, деп жазды Сaravan.kz медиа порталы.
Үкіметтің жуырдағы отырыстарының бірінде өткен жылы қазақстандықтар жол сапасына қатысты шамамен 60 мың шағым түсіргені белгілі болды. Бұл 2024 жылмен салыстырғанда 1,5 есе көп. Ал биыл жылдың басынан бері шағымдар саны 7,5 мыңнан асып кеткен және арыздар әлі де түсіп жатыр.
Ең көп проблема аймақтық жолдарда тіркелген. Қазақстанның премьер-министрі Олжас Бектенов жергілікті билікке бірнеше рет осы жолдардың жөндеу жұмыстарына бақылауды күшейтуді тапсырған.
Мысалы, Доссор – Ақтау және Атырау – Орал бағыттарындағы жолдардың жағдайы жиі сынға ұшырайды. Сонымен қатар туризм саласының өкілдері Жетісу және Абай облыстарындағы Алакөлге апаратын жолдардың сапасына шағымдануда.
Ал ел бойынша жөндеуді қажет ететін 53 көпір нысаны бар, оларды қалпына келтіру жұмыстары тек биыл басталмақ.
Жол сапасы битумға (тау шайыры) байланысты
Қазақстанның көлік министрі Нұрлан Сауранбаев жол сапасы көбіне қолданылатын битумның сапасына байланысты екенін айтты.
Оның айтуынша:
• Қазақстан битум көлемі бойынша өзін толық қамтамасыз етеді;
• Енді жолдардың ұзақ қызмет етуі үшін модификацияланған битумға көшу жоспарланып отыр;
• Ресей бұл стандартқа 2016 жылдан бастап көшкен.
Министрдің айтуынша, республикалық жолдардың жағдайы салыстырмалы түрде біркелкі болғанымен, жергілікті жолдар сапасы айтарлықтай артта қалып отыр, әсіресе батыс өңірлерде.
Ақылы жолдар мәселесі
Қазір Қазақстанда жалпы ұзындығы 4,9 мың шақырымды құрайтын 26 ақылы жол учаскесі бар. Биыл тағы 6 бағытты ақылы ету жоспарланған:
• Қарағанды – Балқаш – Бурылбайтал (554,6 км)
• Бурылбайтал – Күрті (226,4 км)
• Ақтөбе – Қандыағаш – Мақат (89 км)
• Талдықорған – Өскемен (773 км)
• Атырау – Астрахан (277 км)
• Мерке – Шу – Бурылбайтал (78 км)
Сонымен қатар, жаңа ереже бойынша, егер ақылы жолда ақаулар болса, онда жол ақысы уақытша алынбайды.
Қазіргі таңда 14 учаскеде жалпы көлемі 1,1 млн шаршы метр жол ақауы тіркелген. Оларды жөндеу жұмыстары жол құрылысы маусымы басталғанда жүргізіледі.
Сондай-ақ жол пайдаланушылардың өтініші бойынша ақылы жол төлемін төлеу мерзімін 7 күннен 30 күнге дейін ұзарту ұсынылған, бірақ бұл өзгерістер әлі келісу сатысында.
Жиналған қаражат пен апат статистикасы
«ҚазАвтоЖол» мәліметінше:
• 2025 жылы ақылы жолдардан 87 млрд теңге жиналған;
• 2024 жылы бұл көрсеткіш 48 млрд теңге болған.
Яғни бір жылда түсім айтарлықтай өскен.
Сонымен қатар:
• жолдардағы көлік қозғалысы 20% артқан (53 млн автодан 64 млн автоға дейін);
• бірақ жол-көлік оқиғалары небәрі 8% ғана азайған.
Жаңа цифрлық технологиялар
«ҚазАвтоЖол» жолдарды басқаруда жаңа цифрлық технологиялар енгізіліп жатқанын хабарлады.
Соның ішінде Алматы – Қонаев (42 км) ақылы жолында пилоттық режимде интеллектуалды көлік жүйесі енгізілуде. Бұл жүйе жасанды интеллект арқылы:
• жол апаттарын,
• жолға шыққан жануарларды,
• ауа райының өзгеруін,
• жол ережесін бұзуды бақылауға мүмкіндік береді.
Бұл технологиялар жол қауіпсіздігін арттыруға бағытталған.