Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасының барлық мемлекеттік органдары мен лауазымды адамдары "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес өз құзыреті шегінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жүргізуде. Бұл заң азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғауды, сондай-ақ Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздігін сыбайлас жемқорлық көріністерінен туындайтын қатерлерден тиісті қамтамасыз етуді көздейді.
Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарға қарсы іс-қимыл мақсатында, сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі бағдарламаны орындау және сапалы іске асыру мақсатында "ҚР Қаржы Министрлігінің қазынашылық органдарының сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттарын бекіту туралы" ҚР Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитеті Төрағасының 2016 жылғы 13 қарашадағы № 149 бұйрығы қабылданды. ҚР Қаржы Министрлігінің қазынашылық органдарының сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттары "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 10-бабының 2-тармағына сәйкес әзірленді.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттарды әзірлеудің мақсаты қаржы саласындағы сыбайлас жемқорлықтың алдын алуға бағытталған ұсынымдар жүйесін белгілеу болып табылады.
Қазынашылық комитетінің органдарында сыбайлас жемқорлықтың алдын алу үшін апта сайын қызметкерлер арасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманы зерделеу бойынша сабақтар өткізіледі, бұл істегі маңызды қадамдардың бірі қазынашылық қызметкерлерінің мемлекеттік мекеменің клиенттерімен байланысын барынша азайту болып табылады. Іс жүзінде бұл келесідей көрінеді: электрондық қызметтердің саны артып келеді, "Банк-Клиент" бағдарламасын жетілдіру, яғни мемлекеттік мекемелердің қызметкерлері құжаттарды өз кеңсесінен шықпай-ақ жібере алады және есеп беру үшін қажетті нысандарды қалыптастыра алады. Бюрократиялық кідірістерді болдырмау, мемлекеттік қызметшілердің әдептілігін сақтау мақсатында мемлекеттік қызметтер көрсету мерзімдерін сақтау, еңбек жағдайларын жетілдіру, қазынашылық қызметкерлерінің жалақысын арттыру және олардың кәсіпқойлығының өсуін ынталандыру мақсатында сыйақының икемді жүйесін әзірлеу, бұл да сыбайлас жемқорлық деңгейін төмендетуге ықпал ететін болады.
Стратегияда қолданылатын шаралар қазірдің өзінде оң нәтиже беруде. Атап айтқанда, көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің сапасы едәуір артты, іс жүзінде барлық қызметтер заңда белгіленген мерзімде көрсетіледі, ұсынудың барлық кезеңдерінде олардың ашықтығы қамтамасыз етіледі. Сондай-ақ, осы салада бақылауды күшейту мақсатында Қазынашылық қызметкерлері тарапынан кез келген құқыққа қайшы әрекеттер туралы хабарламалар жазылатын Автоматты жазу функциясы бар тәулік бойы телефон желісі (сенім телефоны) ұйымдастырылып, жұмыс істейді.
Қазынашылық органдары қабылдаған жоғарыда аталған барлық шаралар қазірдің өзінде оң нәтиже беруде, алайда сыбайлас жемқорлықты толығымен жою үшін азаматтар тарапынан мемлекет үшін қауіпті осы құбылысқа төзбеушілікпен көрсетілген қолдау мен толық түсінік қажет.
Қорытындылай келе, егер қоғамның өзі сыбайлас жемқорлыққа қарсы тұруға бел байламаса және мемлекеттік басқару құзыретті және тиімді болмаса, сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес нәтижелі болмайтынын атап өткім келеді.
Турусбекова А.С.
Алматы қаласы бойынша Қазынашылық Департаменті