Алайда шынайы жағдай басқаша болуы мүмкін. Көп қазақстандықтар шетелдегі, әсіресе Ресейдегі күнделікті тұтыну тауарларының бағасын көріп, өз еліндегі өмірдің қымбаттығына таңғалып жатады. Азық-түлік, коммуналдық қызметтер, жалдамалы тұрғын үй мен қызмет көрсету саласындағы бағалар кей жағдайда Қазақстанда жоғарырақ сезіледі.
Сондықтан «Қазақстанда өмір сүру қымбат па?» деген сұраққа біржақты жауап беру қиын. Бұл адамның табысына, тұратын қаласына, өмір салтына және тұтыну әдеттеріне тікелей байланысты. Бірақ салыстырулар көбейген сайын, бұл тақырып қоғамда өзектілігін жоғалтпай отыр.
Қазақстанда қай жерде қымбат: өзге елдермен салыстыру не дейді?
Екінші жағынан, бағаларды тікелей сол елдердің өзінде көріп, салыстыруға мүмкіндігі бар саяхатшылар мен эмигранттардың әңгімесіне сүйенсек, іс жүзінде жағдай әрдайым олай емес. Бұл туралы Caravan.kz хабарлайды.
Қазақстанмен салыстырғанда бағалар қайда жоғары, қайда төмен?
Кейбір азаматтар әлеуметтік желілерде өз әсерлерімен бөліскен.
Словакияға қоныс аударғандардың бірі көлік бағасына таңғалғанын айтады. Оның сөзінше, бұл елде автокөлік Қазақстанмен салыстырғанда әлдеқайда арзан. Орташа жалақы мен көлік құнын салыстырсақ, кез келген студент 1–2 айлық қосымша жұмыспен жақсы күйдегі, жөндеуді қажет етпейтін көлікті қолма-қол сатып ала алады.
Ал Шанхайда екі рет болған қазақстандықтың айтуынша, бұл қалада азық-түлік пен күнделікті қажетті заттардың бәрі Астанамен салыстырғанда арзан.
Санкт-Петербург туралы пікірлер де осыған ұқсас. Кейбірі жұмыртқа бағасын мысалға келтіреді: Ресейде 59 рубль, ал Қазақстанда шамамен 360–400 теңге. Сонымен қатар, жалақының да бірнеше есе жоғары екені айтылған. Қазақстандағы ресми ең төменгі жалақы 85 мың теңге екені көпшілікке күлкілі көрінеді, әрі жұмыс берушілер дәл осы соманы негізге алатыны сынға алынады.
Мәскеуге соңғы екі жылда бірнеше рет барғандар да азық-түлік бағасы Қазақстанның кей өңірлеріне қарағанда арзан екенін айтады. Олардың пікірінше, Ресейден импортталатын тауарлардың бағасына ол елдегі барлық шығындар (соғыс, инфляция, салықтар) қосылады, ал Қазақстанға келген соң үстіне тағы да жергілікті салықтар мен делдалдардың үлесі жамалады. Нәтижесінде баға одан әрі шарықтайды.
Кейбіреулер Мәскеу мен Алматыдағы азық-түлік, жалдамалы баспана бағаларын салыстырып, «соғыс бізде жүріп жатқандай әсер қалдырады» деп жазған. Аз жалақы алатын адамдар үшін өмір сүру тіптен қиындап бара жатқаны айтылған.
Тағы бір тұрғын Ресейде тек жолақы қымбат екенін, ал азық-түлік пен тұрғын үйді жалға алу Қазақстанға қарағанда арзан екенін жеткізеді. Мәселен, Санкт-Петербургтің орталығынан екі бөлмелі пәтерді жалға алу Астананың шетіндегі пәтерден арзанға түсуі мүмкін.
Костанай қаласында жалақы 100–200 мың теңге аралығында болса да, азық-түлік бағасы Мәскеуден қымбат деген пікірлер бар. Тіпті Қазақстанда өндірілген балмұздақтың Ресейдегі дүкендерде арзан сатылуы жұрттың ашуын туғызған. Кейбіреулер жылыжайда өсірілген отандық салаттың бағасы алыстағы Израильден әкелінетін құлпынайдан қымбат екенін түсіне алмайтынын жазған.
Кейбір қолданушылар Мәскеуде тіпті орта және жоғары сегменттегі дүкендерден сатып алса да, Астанамен салыстырғанда бірдей себетке аз ақша жұмсалатынын айтады. Орташа жалақы Мәскеуде 120–150 мың рубль (700 мың – 1 млн теңге) шамасында екені де атап өтіледі.
Тағы бір пікірде Қазақстандағы азық-түлік себетінің кей позициялары Чехия, Германия және Канададағы бағалардан да асып кеткені алаңдататыны айтылған. Ал жалақының қысқартылып жатқаны тіпті түсініксіз жағдай ретінде бағаланады.
Қарсы пікір де бар
Дегенмен, көп адам, оның ішінде Ресей азаматтары да, «Ресейде өмір сүру Қазақстанға қарағанда арзан» деген пікірмен келіспейді.
Мәселен, Ресейден қонаққа келген танысының айтқан бағаларын естігенде қатты таңғалғанын айтып, «Қазақстанда бәрі әлдеқайда арзан» дегендер бар.
Кейбіреулер Ресейде бағалар Қазақстанмен салыстырғанда екі есе жоғары екенін, ал жалақы теңгеге шаққанда төмен екенін алға тартады.
Тюмень қаласының тұрғыны бензин бағасы Ресейде қымбат екенін, Астанада такси мен кофе арзан болғанын атап өтеді. Оның айтуынша, Қазақстанда азық-түлік сәл қымбаттау болғанымен, аса үлкен айырмашылық жоқ. Ал пәтерді жалға алу, әсіресе тәуліктік жалдау, Қазақстанда екі есе дерлік қымбат.
Мәскеуде соңғы жылда бағалар айтарлықтай өскенін айтатындар да бар. Олардың пікірінше, Қазақстанда қызмет көрсету саласы, тұрғын үй және көптеген басқа шығындар арзан, сондықтан ұқсас өмір сүру деңгейіне жету үшін аз ақша жұмсалады.
Ал Қазақстанға 13 жыл бұрын көшіп келген азамат елдегі бағалардың төмендігіне әлі күнге дейін таңғалатынын айтады. Оның сөзінше, Мәскеуде әрі баспана, әрі тұрмыстық заттар әлдеқайда қымбат, жалпы өмір сүру құны жоғары.