Caravan.kz тілшісі жағдайдың мән-жайын анықтап көрді.
Қазақстандықтар қандай сандарды айтып отыр?
Мәселе елдің барлық өңірін қамтыған. Шағымдарда ірі қалалардың көбі аталады. Кейбірі төлемнің үш есеге дейін өскенін айтады.
- «Алматы. Қаңтарда коммуналдық қызметке 23 000 теңге төлегенмін. Бүгін ақпанға 45 000 теңге болып тұр. Өсім – шамамен 100 %».
- «60 000 теңге еді, 100 000 теңге болды. Алматы».
- «Кішкентай пәтерге 94 текше метр ыстық су есептеп қойыпты. Екеуміз ғана тұрамыз».
- «Талғар, жеке сектор. Жарық пен газға 50 мың теңге келген. 2025 жылы ең көбі 16–18 мың төлейтінбіз».
- «76 шаршы метрге 78 000 теңге шықты. Бұрын-соңды мұндай болмаған».
- «Жарыққа миллионнан асырып жіберіпті. Бақылаушы қоңырау шалып, 100 мың текше метрден аса көрсеткіш шыққанын айтты. Тіпті зауыттарда да мұндай шығын жоқ деді».
Кейбір өңірлерде тек жылу немесе электр энергиясы екі есеге өскені айтылады. Мысалы, Қарағанды мен Петропавлда тұрғындар қаңтармен салыстырғанда ақпанда төлем айтарлықтай артқанын жеткізген.
Тұрғындар қандай шаралар қабылдап жатыр?
Көптеген қазақстандықтар шағымданып, тиісті органдарға жүгінуде. Кейбірі есептегіш құралдарын тексеруге бел буған.
- «e-Otinish арқылы шағым жаздым. Екі есе көтерген».
- «109-ға хабарластым, қайта есептеу жасады».
- ««Алматы жылу жүйесі» мекемесіне бардым, инспектор келіп, нақты көрсеткішті қарап, 180 мыңның орнына 10 мың төлеу керек деді».
- «Есептегіштің тексеру мерзімін қараңыздар. Бізге де артық есептелген, тексеруден кейін бәрі түзелді».
- «Түбіртекте тіркелген адамдар санын тексеріңіздер. Қоқыс үшін 10 адам деп есептеп қойған, шын мәнінде 3 адам ғана».
Кімдерге әсер етпеген?
Мұндай жағдай барлық тұтынушыға бірдей әсер етпеген.
- «Баға шамамен бұрынғыдай, айырмашылық аз».
- «Қаңтарда 29 мың болды, ақпанда 26 мың келген».
- «Былтырғы айға қарағанда бұл жолы аздау шықты».
Коммуналдық мекемелер мен шенеуніктер не дейді?
Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин былтыр қазан айында коммуналдық тарифтер күрт көтерілмейді деп мәлімдеген. Алайда ол кезде әңгіме мораторийдің алынуы туралы болған.
Министрлік жанындағы Табиғи монополияларды реттеу комитеті (КРЕМ) қаңтар айындағы төлемдердің өсуін жылу энергиясын нақты тұтынудың артуымен түсіндіреді. Яғни, есептеу жалпыүйлік жылу есептегіш құралдарының көрсеткішіне сай жүргізілген.
Ақтаудағы МАЭК өкілдері өз өнімдеріне тариф көтерілмегенін, себебі 2025 жылдың қазанынан 2026 жылдың наурызына дейін мораторий күшінде екенін айтады. Алайда ҚҚС өсімі жалпы сомаға әсер етуі мүмкін екенін жоққа шығармайды.
Кейбір жеткізушілер төлемдердің өсуін қаңтардағы аязбен немесе газ бағасының қымбаттауымен байланыстырады. Бұған дейін газ бағасы 33 %-ға өскені айтылған.
Қорытынды
Коммуналдық төлемдердің күрт өсуіне бірнеше фактор әсер етуі мүмкін:
- Нақты тұтынудың артуы (аяз, электрмен жылыту);
- ҚҚС немесе жанама шығындардың өсуі;
- Есептегіш құралдарының ақауы немесе көрсеткіштердің дұрыс берілмеуі;
- Тіркелген адамдар санының қате көрсетілуі;
- Жүйелік техникалық ақаулар.
Қазір көптеген тұрғындар қайта есептеу талап етіп, уәкілетті органдарға жүгінуде.
Caravan.kz медиа порталы жағдайды бақылауды жалғастырады.