Жұмыс істейтін қазақстандықтар кез келген табысқа салық төлеуге міндетті екенін біледі. Егер табыс өссе, онда салық сомасы да өседі. Егер сіз аз ақша тапсаңыз, онда сіз аз салық төлейсіз.
Салықты заңды түрде азайтуға салық шегерімін пайдалану көмектеседі – ол міндетті салық салынғанға дейін кіріс азаятын сома.
Салық шегерімін мемлекет жеке табыс салығын төлейтін ресми жұмыс істейтін қазақстандықтарға беретін жеңілдік деп атауға болады.
Қолданыстағы салық шегерімдері туралы айтайық. Олардың бесеуі бар:
- стандартты ай сайынғы, жылына 14 АЕК мөлшерінде (2023 жылға 1 АЕК 3450 теңгені құрайды);
- зейнетақылық, бір ең төменгі жалақы мөлшерінде (70 000 теңге) – жұмыс істейтін зейнеткерлерге;
- мүліктік — төленген ипотекалық аударымдарды шегергендегі табыс. Бұл жерде басқа қаржылық міндеттемелер, мейлі ол банктік кредиттер немесе Қазақстандағы микрокредиттер болсын, мүлік салығы бойынша шегерімдерге енгізілмейтінін түсіну маңызды
- жылына 94 АЕК мөлшерінде «медицинаға» — медициналық қызмет көрсетуге құжатталған шығыстарды шегергендегі кіріс;
- жылына 882 АЕК мөлшерінде — мүгедектерге, ҰОС қатысушыларына, соғыс қимылдарының ардагерлеріне, бала асырап алушыларға, мүгедек балалардың ата-аналары мен қамқоршыларына және т.б.
Қосымша қызметкердің табысынан салықты есептеу кезінде міндетті зейнетақы жарналары, медициналық сақтандыру жарналары және жинақтаушы сақтандыру бойынша төлемдер алынып тасталады.
Салық шегерімдерін рәсімдеу өтініш берушінің жұмыс орны бойынша бухгалтерия айналысады. Қызметкердің өтініші негізінде қосымша құжаттарсыз стандартты салық шегерімі тағайындалады. Бірақ мүліктік шегерімді рәсімдеу үшін келесі құжаттар қажет: ипотекалық келісім-шарт, есептелген пайыздар көрсетілген төлемдер кестесі және төленген несие туралы растау.
Сондай-ақ, жұмыс беруші ақылы медициналық қызмет көрсету шарты негізінде «медициналық» мақсаттарға шегерім жасай алады; олардың құны көрсетілген үзінді көшірмелер және төлем туралы түбіртектер.
Ерікті зейнетақы жарналарына салынатын салық бойынша шегерімді қызметкердің өтініші мен растайтын құжаттары негізінде өтініш беруші жұмыс істейтін ұйымның бухгалтері де береді. Сондай-ақ, егер сіз оны пайдалануға құқылы болсаңыз, жұмыс беруші 882 АЕК мөлшерінде арнайы шегерім жасай алады.