Бұл ақпарат Қазақстан сотының материалдары негізінде жарияланды.
Белгілі болғандай, АҚШ дипломаттары қазақстандық «AV-Construction» ЖШС-не қарсы сотқа жүгінген. Іс материалдарына сәйкес, 2018 жылы тараптар келісімшарт жасаған: қазақстандық компания «Essentai City» тұрғын үй кешенінде 30 вилла салып, оларды АҚШ-қа 200 жылға жалға беруге міндеттенген. Жоба үшін 4,1 миллион доллардан астам депозит төленген.
Алайда құрылыс бірнеше рет кейінге шегерілгенімен, 2024 жылға дейін толық аяқталмаған. Соның нәтижесінде сот АҚШ талаптарын негізді деп танып, шамамен 2,04 млрд теңгені өндіріп алу туралы шешім шығарған. Сонымен қатар кепілдегі 15 жер учаскесіне өндіріп алу шарасы қолданылған.
Бұл жағдай қоғамда түрлі сұрақтар туғызды. Әсіресе, шетелдік дипломатиялық өкілдіктің Қазақстан аумағында 200 жылға жер жалға алуы көпшіліктің назарын аударды.
Қазақстанның Сыртқы істер министрлігіне осы мәселеге қатысты бірнеше сұрақ жолданғанымен, ведомство нақты жауап бермеген. Оның орнына министрлік Алматыда АҚШ-тың Бас консулдығы құрылысы жүріп жатқанын растады.
2024 жылғы 27 қыркүйекте Қазақстан мен АҚШ үкіметтері арасында консулдық ғимарат салу үшін жерді жалға беру туралы келісімге қол қойылған. Бұл келісім 2025 жылғы 19 мамырда ратификацияланып, 30 маусымда күшіне енген.
Жер учаскесінің жалпы аумағы – 7,05 гектар. Ол Әл-Фараби даңғылы маңындағы элиталы аймақта орналасқан. Жалға беру мерзімі – 49 жыл, әрі қарай шектеусіз ұзартуға мүмкіндік бар. Жалпы жалдау құны – 25,3 миллион доллар.
Құрылыс нысандарының нақты саны мен мақсаты әзірге белгісіз. Дегенмен, жоба аясында биіктігі 22 метрге дейін жететін ғимараттар салу жоспарланған. Бұл қаладағы биіктік шектеулеріне қатысты белгілі бір келіссөздер нәтижесінде мүмкін болған.
Сарапшылардың айтуынша, мұндай келісімдер әдетте өзара (айна қағидасы бойынша) жүзеге асады. Яғни, бір ел екінші елге осындай жағдай жасаса, жауап ретінде ұқсас мүмкіндік алады.
Алайда Қазақстанның АҚШ аумағындағы дипломатиялық жылжымайтын мүлкі туралы ақпарат жарияланбады. Сыртқы істер министрлігі бұл мәліметтерді қызметтік құпияға жатқызды.