Бұл туралы Caravan.kz медиа порталы Tengrinews.kz-ке сілтеме жасап хабарлайды.
Сот 2026 жылғы 12 маусымдағы № 88 нормативтік қаулысында азаматтардың өз еңбек құқықтарын сот тәртібімен қорғауының тиімділігі мәселесін қарастырды.
Жұмыстан босату туралы шешімге шағымдану мерзімі ұзартылды
Маңызды шешімдердің бірі жұмысқа қайта орналасу туралы даулар бойынша сотқа жүгіну мерзіміне қатысты тәсілдің өзгеруі болды.
Бұған дейін қызметкерлердің кейбір санаттары үшін, соның ішінде мемлекеттік қызметшілер мен құқық қорғау органдарының қызметкерлері үшін жұмыстан босатумен келіспеген жағдайда сотқа жүгінудің үш айлық мерзімі белгіленген болатын.
«Конституциялық сот жұмыстан босату адам құқықтарына жасалған ең маңызды араласулардың бірі екеніне назар аударды. Адам жұмысынан, табыс көзінен, еңбек өтілінен және әлеуметтік кепілдіктерден айырылуы мүмкін. Сондықтан мұндай құқықтарды қорғауға басқа көптеген еңбек дауларына қарағанда аз уақыт беру әділетсіз», — делінген хабарламада.
Нәтижесінде бұл норма Конституцияға қайшы деп танылды. Заңнамаға өзгерістер енгізілгенге дейін жұмысқа қайта орналасу мәселелері бойынша сотқа жүгіну үшін бір жылдық мерзім қолданылады.
Сот шешімін қашан қайта қарауға болады?
Екінші маңызды шешім еңбек даулары бойынша сот актілерін қайта қарауға қатысты.
Конституциялық сот ақпаратынша, іс жүзінде бір сот процесі аяқталғаннан кейін іс мән-жайларын жаңаша бағалайтын жаңа сот шешімдері немесе дәлелдемелер пайда болатын жағдайлар кездеседі.
Мысалы, адамды болжамды бұзушылық үшін жұмыстан шығарып, сот бұл әрекетті заңды деп тануы мүмкін. Алайда кейінірек басқа сот бастапқы тұжырымдарға күмән келтіретін өзге де мән-жайларды анықтауы ықтимал.
Бұл ретте қолданыстағы заңнама алғашқы шешімді қайта қарауға әрдайым мүмкіндік бере бермейтін.
Конституциялық сот қаулының басты мақсаты — азаматтардың өз құқықтарын қорғауға шынайы мүмкіндігін қамтамасыз ету екенін баса айтты. Енді қазақстандықтар жүгіну мерзімінің тым қысқалығынан немесе маңызды мән-жайлар кейінірек белгілі болған жағдайда сот шешімін қайта қарау мүмкін еместігінен сот арқылы қорғалу құқығынан айырылмауы тиіс.