Нені білу керек? Caravan.kz медиа порталының тілшісі жалғастырады.
Тиісті түзетулер 2007 жылғы 2 қазандағы Үкімет қаулысымен бекітілген мемлекеттік рәміздерді пайдалану қағидаларына енгізілді. Құжат жаңа айыппұлдарды қарастырмайды, алайда мемлекеттік туды қолданудың талаптарын егжей-тегжейлі белгілейді.
Мемлекеттік туды киім ретінде пайдалануға болмайды
Енгізілген өзгерістердің ең маңыздыларын атап өтсек. Мемлекеттік тудың өзін, яғни матадан жасалған нұсқасын тұрмыстық мақсатта пайдалануға тыйым салынады.
Енді мемлекеттік туды:
- киім ретінде;
- төсек-орын жабдығы ретінде;
- перде ретінде;
- дастарқан ретінде;
- кілемше немесе төсеніш ретінде;
- басқа да жабындар ретінде пайдалануға болмайды.
Сонымен қатар туды әдейі бүлдіруге, өртеуге, жыртуға, жерге лақтыруға немесе оның қадір-қасиетін қорлайтын өзге де әрекеттер жасауға тыйым салынады.
Спорттық киімдегі ту бейнесіне рұқсат бар
Жаңа қағидаларға сәйкес спортшылардың формасында, жейдесінде, спорттық костюмде, бас киімде және өзге де спорттық киімдерде мемлекеттік тудың бейнесін пайдалануға рұқсат етіледі.
Халыққа туды үйіне ілуге болады
Жаңартылған құжат азаматтардың мемлекеттік туды патриотизмнің белгісі ретінде қолдану құқығын да нақтылай түсті. Енді қазақстандықтар:
- мемлекеттік туды балконға 45 градус бұрышпен іле алады;
- жеке тұрғын үйдің аумағына биіктігі кемінде 3 метр болатын ту тұғырын орната алады;
- қажет болған жағдайда жеке флагшток қоюға құқылы;
- мемлекеттік туды автокөлік салонында орналастыра алады.
Егер ғимараттың ерекшелігіне байланысты туды қасбетке бекіту мүмкін болмаса, оны үй аумағындағы жеке ту тұғырына орнатуға рұқсат беріледі.
Туға қойылатын талаптар күшейтілді
Жаңа қағидаларда мемлекеттік тудың сыртқы жағдайына қойылатын талаптар алғаш рет егжей-тегжейлі көрсетілген. Енді ту:
- жыртылмаған;
- ластанбаған;
- өңі оңбаған;
- қатты мыжылмаған;
- тесілмеген;
- жамауы жоқ болуы тиіс.
Сондай-ақ мемлекеттік ту жерге, еденге, суға немесе басқа да беттерге тимеуі керек.
Егер ту тік күйінде орналастырылса, ұлттық ою-өрнек міндетті түрде жоғары жағында орналасуы қажет.
Мемлекеттік рәміздерді орналастыру тәртібі де өзгерді
Өзгерістер ресми интернет-ресурстар мен ақпараттық стендтерге де қатысты. Енді мемлекеттік рәміздер барлық жерде мынадай ретпен орналасуы тиіс:
- Мемлекеттік ту;
- Мемлекеттік елтаңба;
- Мемлекеттік гимн.
Ал ақпараттық стендтердің түсі көк болып, жазулары алтын түспен рәсімделуі қажет.
Ереже бұзғандарға қандай жауапкершілік қарастырылған?
Жаңа қаулы айыппұл мөлшерін өзгертпейді. Әкімшілік жауапкершілік бұрыннан қолданыстағы заңнамада көзделген. ӘҚБтК-нің 418-бабына сәйкес:
- жеке тұлғаларға – ескерту немесе 5 АЕК (21 625 теңге);
- лауазымды тұлғалар мен шағын бизнеске – 10 АЕК (43 250 теңге);
- орта бизнеске – 20 АЕК (86 500 теңге);
- ірі бизнеске – 30 АЕК (129 750 теңге) айыппұл салынады.
Егер құқық бұзушылық бір жыл ішінде қайталанса:
- жеке тұлғалар – 50 АЕК (216 250 теңге);
- лауазымды тұлғалар мен шағын бизнес – 100 АЕК (432 500 теңге);
- орта бизнес – 150 АЕК (648 750 теңге);
- ірі бизнес – 250 АЕК (1 081 250 теңге) айыппұл төлейді.
Ал ӘҚБтК-нің 458-бабына сәйкес мемлекеттік туды заңсыз пайдаланғаны үшін алғаш рет 50 АЕК, қайталанса 100 АЕК көлемінде айыппұл қарастырылған.
Өзгерістердің мақсаты қандай?
Жаңа қағидалар мемлекеттік рәміздерді пайдалануға қатысты талаптарды нақтылап, оларды құрметпен қолданудың бірыңғай тәртібін белгілеуге бағытталған.
Сонымен қатар құжат қазақстандықтардың мемлекеттік туды патриотизм белгісі ретінде еркін пайдалану құқығын ресми түрде бекітеді. Яғни қандай әрекеттерге рұқсат етілетіні және қандай жағдайда мемлекеттік туды қолдануға болмайтыны алғаш рет толық айқындалып отыр.