Жаңа өзгерістер туралы тағы не білу керек? Caravan.kz медиа порталының тілшісі жалғастырады.
Қазақстандықтар енді Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы зейнетақы жинағының 100%-ын өздері таңдаған инвестициялық портфельді басқарушы компаниялардың басқаруына бере алады. Бұған дейін мұндай мүмкіндік жинақтың тек 50%-ына ғана берілетін.
Жаңа норманы Сенат мақұлдады. Оның авторлары Мәжіліс депутаттары Нартай Сәрсенғалиев пен Асхат Аймағамбетов. Олардың айтуынша, бұл өзгеріс азаматтарға зейнетақы жинақтарын басқаруда көбірек таңдау еркіндігін береді.
Қазіргі таңда жұмыс істейтін азаматтардың ай сайынғы міндетті 10 пайыздық зейнетақы жарналары Ұлттық банктің басқаруына беріледі. Қаражат негізінен мемлекеттік жобаларға және Қаржы министрлігінің бағалы қағаздарына инвестицияланады. Депутаттардың сөзінше, бұл бағыттар сенімді болғанымен, табыстылығы салыстырмалы түрде төмен болуы мүмкін. Сонымен қатар олар Ұлттық банктің өз міндетін тиімді атқарып отырғанын атап өтті.
Ал инвестициялық портфельді басқарушы компаниялар қаражатты нарықтағы өзге де қаржы құралдарына инвестициялап, жоғарырақ табыс табуға мүмкіндік бере алады. Осыған байланысты жаңа заң азаматтарға өз жинақтарының барлығын немесе белгілі бір бөлігін осындай компаниялардың басқаруына беруге құқық береді.
Не өзгереді?
Жаңа нормаға сәйкес:
- азаматтар зейнетақы жинағының 100%-ын инвестициялық басқарушы компанияға бере алады;
- қаражатты кімнің басқаратынын азаматтың өзі таңдайды;
- басқарушы компанияны таңдау үшін арнайы өтініш беру қажет;
- жинақты бірнеше бөлікке бөліп, әртүрлі инвестициялық стратегияларды қолдануға болады.
Мысалы, азамат жинағының бір бөлігін табысы жоғары, бірақ тәуекелі де жоғары инвестициялық құралдарға, екінші бөлігін орташа тәуекелді бағыттарға, ал қалғанын тұрақты әрі сенімді қаржы құралдарына орналастыра алады.
Бұл міндетті ме?
Жоқ. Жаңа мүмкіндік міндетті емес. Азаматтар қаласа, зейнетақы жинақтарын бұрынғыдай толықтай Ұлттық банктің басқаруында қалдыра алады немесе өз таңдауы бойынша инвестициялық басқарушы компанияларға бере алады.
Қаражаттың сақталуына кепілдік бар ма?
Депутаттардың мәліметінше, заңға сәйкес инвестициялық басқарушы компаниялар азаматтардың басқаруға берген негізгі қаражатының сақталуына толық кепілдік береді. Сонымен қатар олардың қызметі Ұлттық банк пен мемлекет тарапынан қатаң бақылауда болады.
Осылайша, жаңа норма азаматтарға зейнетақы жинақтарын басқаруда көбірек таңдау мүмкіндігін береді. Енді әр адам өз қаражатын Ұлттық банктің басқаруында қалдыруды немесе оны толықтай не бірнеше бөлікке бөліп, инвестициялық басқарушы компанияларға сеніп тапсыруды өзі шеше алады.