Қағаз, қалам және емтиханның сұрақтары. Ұялы телефон немесе шпаргалка пайдалануға мүлдем рұқсат жоқ. Осымен екінші рет президент болуға бел байлаған 49 жастағы Уәлихан Қайсаров тура мектеп оқушысы сынды қазақ тілінен сынақ тапсырды.
— Дайын болсаңыз, сұрақ бар ма?
— Жоқ, барлығы түсінікті.
— Онда кірісеміз.
Экс-сенаторға үш сұрақ қойылды. Алдымен «ТМД: тарихы мен бүгіні» деген тақырыпта шығарма жазды. Одан кейін қазақ әдебиеті классиктерінің еңбектерінен үзінді оқыды. Үшінші тапсырма бойынша, «Отан үшін отқа түс – күймейсің» деген сөздің мағынасын ашып айтып беруі тиіс еді. Бірақ, Қайсаров бұның бірін де қатырмады.
Мырзатай Жолдасбеков, лингвистикалық комиссия төрағасы:
— Бұл ақылға сия ма? Тыныс белгісінен — 11 қате, стильдіктен — 7 қате. Бұрын 40-28 қате жіберген екен, бұл жолы 23 қате.
Қайсаровтың қазақ тілі де ақсап тұр дейді комиссия төрағасы. «Орыс мектебінде оқыдым» деген үміткер бұл кемшілігі үшін Жолдасбеков мырзаның өзін кіналағандай көрінді.
Уәлихан Қайсаров, президенттіктен үміткер:
— Мырзатайдың өзіне айттым, сіз ол кезде билікте болған адамсыз. Қазір ақсақал болып жүрсіз. Сол кезде қазақ мектептерін жапқан кімдер? Неге күрескен жоқсыз?
Уәлихан Қайсаров 2011 жылы да сайлауға қатыспақ болып, өзін өзі ұсынған. Ол кезде де, дәл осы мемлекеттік тіл емтиханынан сүрінген болатын.
Уәлихан Қайсаров, президенттіктен үміткер:
— Жолдасбеков мырза маған былай деп айтты: өткен жолы өтпей қалған кезде, сол комиссиядан кейін маған келіп, неге ақыл сұрамайсың деді. Қалай ақыл сұраймын сіз Ғани Қасымовты өткізіп жіберген кезде деп. Осы сөздерім ұнамай қалған сияқты.
Қайсаровтың сайлауға қатысу үшін жазған арызы да біраз шу шығарды. Өмірбаянында өрескел қате жіберіпті. Тіпті өзге елдің азаматтығында тұрамын» деп жазған.
Уәлихан Қайсаров, президенттіктен үміткер:
-ҚР-да тұрасыз ба, тұрмайсыз ба деген сияқты көрінді маған. Әрине, тұрамын. Ол техникалық қателер болуы әбден мүмкін. Өйткені, мынадай үлкен саяси сайыс, додаға түскенде жүйкең қозғалады. Адамбыз ғой. Сондықтан оған онша көңіл бөлудің қажеті жоқ.
Қайсаровқа қарағанда Коммунистер партиясының саяси додаға қосқан кандидатының жолы болды. Алты-ақ қате жіберген Тұрғын Сыздықов қазақша еркін сайрайды деп танылып, енді 93 мың қол жинауға кірісті. Қалғандары арасында жұмыссызы, кәсіпкері, әскериі бар, бәрі алғашқы сыннан жаппай құлап қалды.
-Орталық сайлау комиссиясында қазақ тілінен емтихан әлі де жалғасуда. Әзірге 14 үміткердің екеуі ғана сынақтан сүрінбей өтті. Олар — Коммунистер партиясы ұсынған Тұрғын Сыздықов пен астаналық психолог Лимана Қойшиева. Бұл тізімді жақын арада Нұрсұлтан Назарбаев толықтыруы мүмкін. Өйткені, ертең «Нұр Отан» партиясы съез өткізіп, қазіргі мемлекет басшысының кандидатурасын таңдайды деп күтілуде.