«Менің ойымша, жыл соңына қарай Ұлттық қордың активтері айтарлықтай көлемге жетеді. Ол 22 немесе 22,5 млрд АҚШ долларынан асуы мүмкін», — деп мәлімдеді Ә. Сәйденов. Ол еліміздің экономикасына қатер төнген жағдайда Ұлттық қор басты қорған болатынын да жеткізді.
«Ең нашар жағдай дүниежүзілік экономиканың өсу қарқыны бәсеңдеуі салдарынан мұнай бағасы күрт арзандағанда болмақ. Бұл Қазақстан экономикасына ауыр тиетін болады. Ол тек экономикалық өсімді ғана емес, бюджет мүмкіндігін де қамтитын болады. Нәтижесінде әлеуметтік бағдарламаларға бөлінер қаржы азаяды. Бұл мәселеге бірқатар сақтық шаралары жоспарланған. Олардың ең бастысы — тікелей осы мақсатта құрылған Ұлттық қор», — деді ол.
Сонымен қатар, Ұлттық банк төрағасы қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз етуге және Қазақстанның ішкі экономикалық дамуына кері әсер етуі мүмкін жағдайлардан сақтану үшін қарастырылған бірқатар шараларды атап көрсетті. «Біз 2007 жылы үкімет, Қаржылық бақылау агенттігі және Ұлттық банк арасында қаржылық тұрақтылық туралы меморандумға қол қойдық. Онда төтенше жағдай сипатындағы бірқатар шаралар қарастырылған. Онда банктерді тікелей мемлекеттік қолдау және оларға Ұлттық қордың соңғы инстанциядағы несие беруші ретінде тұрақтандыру несиелерін беру мәселелері қарастырылған. Сондай-ақ, банктердің нашар активтерін мемлекеттік органдардың сатып алуы жөніндегі мәселе де бар. Шынын айту керек: мұнымен кім айналысуы мүмкін екендігін мен әзірге білмеймін — «Қазына» қоры ма, әлде, Қаржы министрлігіндегі Тұрақтандыру қоры ма?», — деп түсіндірді Ұлттық банк төрағасы. «Мұндай жағдай болмайды деп үміттенеміз. Бірақ сонда да…», — деді ол.
Қазақстан Республикасының Ұлттық қоры 2000 жылдың соңында қаржылық жинақтаушы және тұрақтандырушы қызметін іске асыру мақсатында құрылған. Ұлттық қорға негізінен еліміздің мұнай секторының бекітілген кәсіпорындарынан мемлекет бюджетіне төлейтін міндетті төлемдері шоғырланады.
2006 жылдың 1-шілдесінен бері қорды қалыптастырудың жаңа механизмдері жұмыс істей бастады. Ол бойынша, оның капиталын қалыптастыру кезінде «теңгермелі бюджет әдістемесі» пайдаланылады. Яғни, жоспарланған бөлігі бұрын республикалық бюджетке аударылып отырған мұнай секторынан түсетін барлық табыс толықтай Ұлттық қорға аударылады.
Жаңа әдістемеге сай, қажеттілік туа қалған жағдайда Ұлттық қордан бюджет тапшылығы жабылады және бюджет бағдарламаларын қаржыландыратын трансферттер аударылады.
Осылайша, Қазақстанның республикалық бюджеті мұнайдан өзге сектордан түскен табыстардан және жыл сайын Ұлттық қордан бөлінетін белгіленген мөлшердегі трансферттерден құралады.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда «Казахстан Сегодня» ақпараттық агенттігіне сілтеме жасау міндетті